Nieuws

19/09/2019

Workshop ‘Theory of Change’ op 30 januari 2020

Op donderdag 30 januari 2020 kunt u aan de slag met uw eigen Theory of Change. Lees meer >

27/08/2019

Cursus ‘Financiële beoordeling van aanvragen’ op 6 februari 2020

Op donderdag 6 februari 2020 verzorgt Beter Geven wederom een cursus waarin de financiële aspecten van aanvraagbeoordeling centraal staan. Lees meer >

01/07/2019

Beter Geven breidt uit

Met ingang van 1 juli 2019 heeft Beter Geven twee nieuwe partners: Monique Bais en Bas Pieck. Lees meer >

Nieuwsarchief

Twitter LinkedIn

Blog

16/09/2019

Nazomeren?

Reizend door het mooie Noord-Spanje, genietend van het afwisselende landschap, pittoreske dorpjes, levendige steden en van veel vis en witte wijn, lag de wereld van filantropie ver achter mijn horizon. Weer terug in Nederland trof ik een volle mailbox waaronder een nieuwsbrief met tips om het vakantiegevoel vast te houden en weer rustig aan het werk te gaan: “Plan leuke activiteiten, praat bij met collega’s”. Niks rustig aan het werk gaan! Als kersverse partner van Beter Geven ben ik met een opgeladen batterij juist met veel enthousiasme en energie aan de slag gegaan.

De eerste actie na de vakantie was wel bijpraten met de Beter Geven-collega’s en het plannen van activiteiten. Het borrelt namelijk van de plannen om ons dienstenaanbod te verstevigen en uit te breiden. Te beginnen met de uitbreiding van ons trainingsaanbod met de eendaagse cursus ‘HR-management bij vermogensfondsen’ en de workshop ‘Theory of Change’. Je leest er meer over in deze nieuwsbrief.

Onze sector staat voor vele uitdagingen. Denk aan het beter inzichtelijk maken van impact, de overgang van projectfinanciering naar systeemaanpak, of het bijdragen aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Thema’s die een nieuwe generatie gevers aanspreekt en waar bovendien nog volop kansen liggen voor (vermogens)fondsen.

Kortom, geen sprake van relaxed nazomeren bij Beter Geven want voldoende, uitdagend werk aan de winkel. Laat de herfst maar komen!

Monique Bais


16/07/2019

WAB: ook consequenties voor vermogensfondsen

Om het verschil tussen vaste banen en flexwerken te verkleinen is per 28 mei 2019 de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) aangenomen. Deze nieuwe wet treedt in werking per 1 januari 2020. Wat zijn de grootste aanpassingen in de wetgeving? Wat zijn de implicaties voor organisaties als vermogensfondsen? En waar moet u nu al over na gaan denken? Hieronder volgen een paar tips.

1. Transitievergoeding: altijd van toepassing
De transitievergoeding wordt betaald aan medewerkers die op initiatief van de werkgever uit dienst gaan, bijvoorbeeld bij ontslag. In de huidige situatie dient u als werkgever de transitievergoeding aan een medewerker te betalen als een medewerker meer dan 24 maanden in dienst is. Vanaf 1 januari 2020 geldt het recht op een transitievergoeding vanaf dag 1. Heeft u net iemand aangenomen wiens contract in 2020 eindigt? Hou er dan rekening mee dat, als u dit contract niet verlengt, de transitievergoeding van toepassing zal zijn.

2. Ketenregeling, oftewel, hoe zit het met tijdelijke contracten?
Onder de huidige wetgeving mag u 3 contracten aanbieden in een periode van 2 jaar. Na 6 maanden zonder contract kunt u de keten opnieuw laten beginnen. Per 1 januari 2020 wordt er weer gewerkt met een periode van 3 jaar, dus maximaal 3 contracten verspreid over 3 jaar.
In de afgelopen jaren is het gebruikelijk geworden om contracten voor 7 maanden + 8 maanden + 8 maanden te bieden. Nu er weer 3 keer een jaarcontract aangeboden mag worden, is het goed om na te denken over het beleid dat u wil aanhouden. Maar let wel op: de transitievergoeding loopt op tot een extra maandsalaris na 3 jaar (tenzij u besluit te verlengen).

3. Ketenregeling, oftewel, wat doe ik met de mensen die nu contracten hebben voor bepaalde tijd?
Het kan zijn dat u werknemers heeft met contracten voor bepaalde tijd, en dat deze contracten in 2020 zullen aflopen. Afhankelijk van de hoeveelheid contracten die daaraan vooraf zijn gegaan, kan het zijn dat u ineens nog een jaar ‘speling’ heeft voordat er overgegaan moet worden op vast contract. Dit is fijn, maar ga hierover goed over in gesprek met de medewerker; het kan zijn dat er informele afspraken gemaakt zijn die nu niet gehonoreerd gaan worden. Dit kan schadelijk zijn voor de werkrelatie, al helemaal in een kleine organisatie.

4. Eentje voor de administratie: de WW-premie
Vanaf 2020 wordt de WW-premie niet alleen op basis van de sector berekend, maar deze wordt ook afhankelijk van het soort contract (het wordt voordeliger om een vaste baan aan te bieden). Zorg ervoor dat uw administratieve systemen deze wijziging aan kunnen!

5. Oproepkrachten? Let op!
De regelgeving rondom oproepkrachten wordt strenger. Aan de ene kant moet payrolling aan strengere eisen voldoen:

  • Via een payrollconstructie heeft een werknemer recht op minimaal dezelfde arbeidsvoorwaarden als iemand die binnen uw organisatie in dienst is;
  • Aan de andere kant komen strengere regels aangaande permanente beschikbaarheid van oproepkrachten: maakt u gebruik van bijvoorbeeld nul-uren of min-max contracten, dan is het zaak om u nu in de nieuwe regels te verdiepen en uw beleid daar tijdig op aan te passen.

 

Dit is maar een deel van de wijzigingen van de WAB. Op de websites van onder andere de Rijksoverheid zal een compleet overzicht van alle wijzigingen komen te staan.

Gill Wijnhoven

Nieuwe wetgeving lijkt vaak heel duidelijk, maar het beleidsmatig toepassen in uw (vermogens)fonds is vaak iets minder voor de hand liggend. Niet ieder fonds kan zich een eigen personeelsfunctionaris veroorloven. Om deze reden hebben wij de cursus ‘HR-management bij vermogensfondsen’ ontwikkeld.


07/05/2019

Foute filantropie

We hoeven ons niet te vervelen in de filantropie. Na een langere periode van relatief weinig opwinding in de sector hebben we nu genoeg stof tot discussie, worden we geprikkeld, uitgedaagd en verrast. Indien u de afgelopen maanden nog in de winterslaap was, heeft u wellicht gemist dat de overheid bezig is om de sector een loer te draaien. En wel door te bedenken dat er een ‘transparantiewet’ moet komen. Deze wet zal ervoor moeten zorgen dat grote gevers die schenken aan een goed doel met de billen bloot moeten en dat iedereen kan mee genieten wie waaraan geeft. (In ieder geval waar het gaat om bedragen boven € 15.000). Dit zou dan inzicht kunnen geven in ‘foute’ donaties (bijvoorbeeld ter bevordering van terroristische activiteiten).

Hier kun je natuurlijk op zich niet tegen zijn. Maar ik heb er nog niemand op kunnen betrappen dat hij/zij enthousiast is over deze nieuwe wet. Het wordt gezien als niet uitvoerbaar en niet bevorderlijk voor de filantropie. Gelukkig hebben honderden personen, netwerken en organisaties – waaronder Beter Geven – meegedaan met de ‘consultatieronde’ en aangegeven waarom deze wet niet deugt en niet uitvoerbaar is. Het gaat vast niet door en dan kunnen we daarna weer verder met ons werk zonder al te veel afleiding.

Hoewel? Wie de kranten heeft gelezen zal het niet ontgaan zijn dat er geschreven wordt over de ‘foute’ filantroop. Hoezo fout < - - > filantropie? Filantropie is toch het houden van de mensheid en goede dingen willen doen voor de wereld? Nee hoor, er zijn er heel grote filantropen (vooral in de VS) die zoveel geld te geven hebben aan het verbeteren van de wereld dat ze daardoor te veel invloed uitoefenen. Te machtig, te sturend. Fout! Ze moeten meer belasting gaan betalen zodat overheden kunnen bepalen waar het geld het best aan besteed kan worden. Dit alles met grote discussies tot gevolg. En in sommige gevallen natuurlijk heel waardevolle en belangrijke discussies over goed doen met ‘fout’ geld.

Het resultaat van al deze recente artikelen is wel dat opeens iedereen het er over heeft. Is filantropie wel zo goed? En hoe zit dat nu in Nederland. Hebben we er ook last van? Durven we nog wel bij de borrel te zeggen dat we filantroop zijn? Of dat we werken bij een vermogensfonds? Of adviseur zijn van filantropen? Onlangs bij een diner vroeg mijn tafelgenoot wat ik deed. Toen ik vertelde over Beter Geven en onze werkzaamheden keek hij mij wat vies aan… Of verbeeldde ik mij dat?

Alle stof zal wel weer neerdwarrelen en dan gaan we weer vrolijk verder in de filantropie. En kunnen we weer ongestoord ons werk doen. Voor een betere wereld!

Jacqueline Detiger

Artikelen over de Transparantiewet en foute filantropen:
Foute filantropie en goede goede doelen
Dekker slaat de plank mis bij goede doelen
Nagel donateur niet aan charitatieve schandpaal
Let op: In stilte geven aan goede doelen kan straks niet meer!
Gulle gever moet uit de anonimiteit
De filantropie van de Sacklers is nu bloedgeld
Filantropen zijn niet heilig, wel nuttig
Filantropen en superhelden


22/11/2018

Geef om je buurt

Al ruim tien jaar woon en werk ik in Wassenaar. Met drie opgroeiende knullen was het superhandig om ons Beter Geven kantoor dicht bij huis te hebben. In noodgevallen (en er waren er genoeg) snel thuis. Maar nu de jongens volwassen kerels zijn geworden en Beter Geven ook uit de puberfase is, wordt het tijd om de vleugels uit te slaan.

Hoewel: lokaal is ‘cool’. Voor EUConsult, het Europese Netwerk van Consultants in de Civil Society mochten wij onlangs het najaarscongres organiseren in Den Haag. Met als thema ‘Citizen Participation’. Hoe is het gesteld met lokale burgerparticipatie in de verschillende Europese landen? In De Dikke Blauwe leest u het verslag over dit tweedaagse congres. Een dikke score kregen onze sprekers van de aanwezige consultants. Wat voor ons in Nederland heel gewoon is: lokale fondsen, voor je buurt campagnes, de tomeloze inzet van vele vrijwilligers, maar ook het onderzoek naar filantropie en vrijwilligerswerk dat onze professoren hier uitvoeren. Dat is in andere landen echt nog helemaal niet zover ontwikkeld.

Hier in Nederland bruist het van de lokale initiatieven. Vanuit Beter Geven mochten wij vorig jaar de Verrijk je Buurt-campagne van Fonds 1818 opzetten en ontwikkelen. Het was dan ook heel speciaal om bij de ‘kick off’ avond in Wassenaar te zijn. Met buurtgenoten gaan we binnenkort een plan uitwerken voor een meer bij-vriendelijke omgeving. En binnenkort hebben we een eerste ontmoeting met enkele Wassenaarders om te bespreken hoe we een lokaal fonds van de grond kunnen trekken. Beter Geven (collega Luuk van Term) werkt nu voor Stichting Lokale Fondsen Nederland, dus we kunnen hier natuurlijk niet achterblijven!

Is er bij u in de buurt al een lokaal fonds? Overweeg dan ook om daar eens aan te geven. Met tijd of geld. Of doe mee met Verrijk je Buurt, een andere buurtcampagne zoals Kern met Pit of Burendag van het Oranje Fonds.

Lokaal actief en tegelijkertijd vleugels uitslaan. Vanaf het nieuwe jaar bent u welkom op de nieuwe werkplek in … Den Haag! Vandaaruit zetten wij ons in voor diverse vermogensfondsen en gevers. En worden er plannen gesmeed voor een nieuwe koers voor Beter Geven. In het nieuwe jaar hoort u daar meer over.

In deze donkere dagen op weg naar eind 2018 wens ik u fijne momenten. En wellicht smeedt u bij het kaarslicht of onder de kerstboom met uw geliefden en buren nog een mooi plannetje voor een prachtige buurt.

Jacqueline Detiger


07/09/2018

Kameleon in een veranderd Europa

Als adviseur of zzp’er in de civil society ben je net een kameleon. Aan de ene kant moet je een duidelijke focus hebben op wat je te bieden hebt, waar je wilt bijdragen en voor welke opdrachtgevers. Aan de andere kant ben je continu bezig om je antenne uit te steken en signalen van verandering in deze sector op te vangen, te interpreteren en je aan te passen. Om dan vervolgens te bedenken: waar liggen kansen, waar hebben (potentiële) opdrachtgevers behoefte aan? En dan niet alleen in Nederland maar ook daarbuiten.

Voor mij is het daarom enorm waardevol gebleken om aan te sluiten bij een Europees netwerk van professionele consultants in de non-profitsector, EUConsult genaamd. Twee keer per jaar komen wij bijeen ergens in Europa (London, Brussel, Berlijn, Rome Frankfurt etc. – alleen dat al is een goede ‘incentive’!) om gedurende twee dagen ervaringen en ideeën uit te wisselen.

Wat is onze rol als consultant? Hoe spelen wij in op de onrust en actuele thema’s in Europa (Brexit, vergrijzing, terrorisme, vluchtelingen, afname van de sociale cohesie, inbreuk op de civil society door overheden, om er maar eens een paar te noemen)? Hoe zetten wij onze kennis en kunde in om de civil society te versterken? Om goede adviseurs te zijn voor de non-profitorganisaties in Europa?

Naast de vriendschappen en samenwerkingen die zijn ontstaan, is het gewoonweg heel verfrissend om de Nederlandse bril even af te zetten. En te leren van de consultants uit onder andere Italië, Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland. Waar liggen zij wakker van, hoe is de sector in hun land georganiseerd, welke nieuwe ontwikkelingen zien zij?

Ben je actief als adviseur in de filantropie of non-profitsector? Kom dan met ons en onze Europese collega-adviseurs kennismaken op 28 en 29 september in het Nutshuis in Den Haag. Wij hebben dan onze najaarsconferentie met een afwisselend programma met topsprekers, bezoek aan een sociale onderneming, uitwisseling over onze rol als consultant en natuurlijk niet te vergeten een heerlijke rijsttafel. Beter Geven is betrokken bij de organisatie. Je bent van harte welkom!

Klik hier voor informatie en het programma >>>

Jacqueline Detiger


03/05/2018

5 jaar Beter Geven

We bestaan 5 jaar! Opdracht: schrijf een voorwoord over deze mijlpaal. 5 jaar – het is veel en het is weinig. Het is een lange tijd en het vliegt voorbij. Het is bijzonder en toch ook weer niet. 5 jaar geleden begonnen Luuk en ik met Beter Geven. Een bureau dat advies geeft en ondersteuning biedt aan filantropen en vermogensfondsen. Daarvoor was ik al jaren bezig geweest via bedrijf Filantropia en Luuk bracht zijn kennis en ervaring in die hij had opgedaan via zijn bureau Termae Traiectum.

Spannend, samenwerken met een nieuwe partner. Allebei met de drijfveer dat we geloven in een mooie wereld. Dat we geloven dat filantropisch geld kan helpen om mensen de energie te geven om enthousiast bij te dragen aan het oplossen van de wereldproblemen. Mits het geld de goede kant oprolt…

5 jaar geleden was er maar een handjevol personen die zich met filantropieadvies bezighielden. Het vak stond echt nog in de kinderschoenen. Gelukkig komen er steeds meer ervaren consultants bij. En ook de banken dragen positief bij aan het voorlichten van vermogende cliënten over filantropie en geven. De tijd dat iemand tegen mij zei dat hij ook zo van postzegels verzamelen hield als ik vertelde dat ik filantropieadviseur was, ligt gelukkig achter ons.

5 jaar Beter Geven. Luuk en ik hebben elkaar goed leren kennen, samen mooie projecten uitgevoerd, bij elkaar kunnen klagen als het tegenzat, en ook enorm gelachen. En natuurlijk kwamen daar later ook Kees (Kaffka) en Susana (Bakker) bij voor extra ondersteuning en collegialiteit. We hebben de afgelopen jaren:

  • voor vele opdrachtgevers mogen werken van kleine familiefondsen tot grote internationale fondsen;
  • tientallen trainingen, events en Beter Geven borrels bedacht en gegeven;
  • artikelen geschreven en presentaties verzorgd;
  • 16 nieuwsbrieven de wereld in gestuurd;
  • 1 publicatie geschreven: Het oprichten van een vermogensfonds.

En als je vandaag de dag googled op ‘Bill Gates Foundation & Nederland’ is de eerste hit de website van Beter Geven. Voor de Gates Foundation hebben we nog niet mogen werken, maar wat niet is kan zeker komen: aan ambitie in ieder geval geen gebrek. 5 jaar and here to stay. Met veel plezier, enthousiasme, kennis en ervaring blijven wij ons inzetten voor de filantropiesector.

Veel dank aan jullie! Opdrachtgevers, geïnteresseerde lezers van onze nieuwsbrief, trainers en deelnemers aan de trainingen, bezoekers van onze evenementen en voor de ‘kopjes koffie’ en oriënterende gesprekken bij ons op kantoor in Wassenaar. Jullie die ons geïnspireerd hebben, uitgedaagd, verder hebben geholpen: samen de schouders eronder voor een mooie wereld.

A big thank you!

Jacqueline Detiger & Luuk van Term


18/01/2018

Wat een opluchting

De laatste tijd zien we vaker berichten langskomen van kunstverzamelaars die hun collectie aan musea schenken, bijvoorbeeld het echtpaar Schoufour-Martin dat houten middeleeuwse beelden aan Boijmans van Beuningen in Rotterdam overdroeg. Onlangs werd bekend dat Rose-Marie en Eijk de Mol Van Otterloo hun zorgvuldig opgebouwde kunstcollectie hadden geschonken aan het Museum of Fine Arts in Boston. Een collectie van 17de-eeuwse Hollandse en Vlaamse meesters die in ruim dertig jaar was opgebouwd. Ook dat is filantropie.

“Ik ben opgelucht dat ze weg zijn”, zo liet Eijk de Mol van Otterloo in een interview met de Volkskrant weten. “Ik vond het angstig om waardevolle schilderijen te hebben hangen als wij er niet waren. Als we op reis waren, of in de winter. Stel dat er brand uitbrak.” De schilderijen van onder meer Dou, Saenredam en Rembrandt (Aeltje Uylenburgh, zie afbeelding) hebben nu een nieuw thuis gekregen, waar iedereen ze kan (gaan) bezichtigen.

Het echtpaar – inmiddels al veertig jaar wonend in de Verenigde Staten – kocht in het begin vrij ongeordend schilderijen aan. Met Simon Levie (voormalig directeur van het Rijksmuseum) als adviseur en later ook Frits DuParc (voormalig directeur van het Mauritshuis) gingen ze gericht verzamelen. “Dat betekent veel geduld en discipline”, zegt Rose-Marie de Mol Van Otterloo. “Geen landschap kopen als je er al genoeg hebt. Alleen een werk kopen als het typerend is voor een kunstenaar en het tot diens toptien behoort.”

Al in een vroeg stadium wist het echtpaar dat hun collectie ooit naar een museum of een universiteit zou gaan. Dus niet naar hun kinderen en niet naar museum in Nederland. “Nederland heeft alles al”, zo laten ze in het interview weten. “De Nederlandse museumcollecties hebben geen lacunes.” De keuze voor het museum nam wel jaren in beslag. Doorslaggevend was de vraag in welk museum ze het grote verschil konden maken.

Passie in combinatie met kennis heeft er dus voor gezorgd dat een belangrijk deel van ons erfgoed tot in lengte van jaren voor een breed publiek toegankelijk is. Daar mogen we de heer en mevrouw De Mol Van Otterloo dankbaar voor zijn.

Ik voel zelfs enige opluchting.

Luuk van Term


10/10/2017

Gelukkig: de doelgroep aan het woord

Begin oktober was de presentatie van de vierde editie van De Dikke Blauwe in de Witte Sociëteit in Den Haag. Naast de lancering van deze ‘bijbel’ kreeg de meest invloedrijke speler in de Nederlandse filantropie in 2017-2018, Laurentien van Oranje, de gelegenheid om een deel van het programma te presenteren. Dat deed ze niet door zelf een betoog over verandering van sociale systemen te propageren, maar door een aantal mensen uit haar omgeving te vragen welke invloed maatschappelijke interventies op hun leven hebben gehad. Concreet en persoonlijk.

En dat was een verademing: we spraken nu eens niet óver de doelgroep maar mét de doelgroep. We kregen nadrukkelijk het advies mee om beter te luisteren naar wat de ‘profijtgroep’ wil. Maatschappelijke organisaties hebben vaak de neiging om al met een oplossing te komen zonder dat duidelijk is wat het echte probleem is. En volgens mij is dat ook een goede tip voor gevers: eerst luisteren, dan denken en dan pas doen.

Alleen op die manier creëer je sociale impact.

Luuk van Term

Kijk voor een impressie van de presentatie via het videokanaal van De Dikke Blauwe


20/09/2017

(Wat te doen tegen de…) Monday Morning Blues

Maandag 11 september 2017. Al schuilend voor de harde regenvlagen, bij de ingang van het Vredespaleis, samen met enkele andere achtergebleven filantropen, directeuren van fondsen, de dagvoorzitter en de ambassadeur van China, kijken naar de vloeiende bewegingen van zo’n 100 Qigong beoefenaars op het grasveld voor het paleis, denk ik ‘dit is geen gewone maandagochtend’! Nee, dit is de dag van de lancering van NAP! NAP? Jazeker, de Netherlands Academy of Philanthropy.

Maandagochtend vroeg fiets ik door de slagregens naar Den Haag om met zo’n 100 andere filantropische figuren aanwezig te zijn bij een heel afwisselend programma. De NAP, initiatief van de Maatschappelijke Alliantie, wil onderzoek in de sector filantropie bevorderen. Er moet meer samengewerkt worden door onderzoekers, maar ook meer verbinding komen tussen onderzoek en de praktijk. Wat zijn vragen van (vermogens)fondsen die door middel van onderzoek beantwoord kunnen worden? Hoe zorgen we dat hier meer middelen voor beschikbaar komen? En ook dat we jongeren interesseren voor onderzoek in de filantropie?

In hoog tempo worden wij gefêteerd op lezingen over filantropie in de Gouden Eeuw (Pamala Wiepking/Marco van Leeuwen) robotisering (Bob de Wit), leiderschap door de ogen van de jeugd (Prinses Laurentien). Ook Rien van Gendt en Mariëtte Hamer bieden ons hun inzichten en visie. Ik heb alles opgeschreven, want wie schrijft die onthoudt beter (tip van Prinses Laurentien). Maar nu ik alles nog eens doorlees, kan ik de rode draad van de dag niet goed ontdekken. Hoe kom ik van filantropie in de Gouden eeuw, naar armoede bij kinderen in deze tijd naar Mission Related Investing, bitcoins en robots uit bij Qigong-beoefening? Laten we het maar houden op ‘shake it up’. Soms is het gewoon zaak om mensen in verwarring te brengen, om ze vervolgens uit te dagen om in actie te komen.

Fietsend naar huis – de slagregens hebben inmiddels tyfoon-achtige proporties aangenomen – bedenk ik mij dat ik helemaal vergeten ben om mijn handtekening onder het NAP Charter-bord te zetten. Ik kom nog wel even langs bij de Maatschappelijke Alliantie om een krabbel te zetten. Want meer onderzoek voor de filantropie: daar kan toch niemand tegen zijn?

Kernfuncties van de NAP

  • Het faciliteren van uitwisseling van ideeën, kennis en inzichten tussen hoogleraren.
  • Het informeren van de sector en het brede publiek over onderzoek, activiteiten en werkzaamheden in de sector via één kanaal.
  • Het verkennen van aandachtsgebieden en het etaleren van projecten.
  • Het bewerkstellingen van een vertaalslag van onderzoek naar praktijk en andersom.
  • Het fungeren als een (inter)nationaal kenniscentrum.

 

Jacqueline Detiger

Meer informatie over de Netherlands Academy of Philanthropy is te vinden op de website www.n-a-p.org.


07/07/2017

Koester de diversiteit

Eind mei vertrok ik naar Warschau waar ditmaal de jaarlijkse conferentie van de European Foundation Center (EFC) plaatsvond. Namens een opdrachtgever was ik aanwezig om inzicht te krijgen in manieren waarop fondsen hun rol in de civil society invullen. Ik vond het prachtig om de grote diversiteit aan fondsen te zien, hoe verschillend ze zijn in grootte, werkgebied, werkwijze, thema’s etc. Maar het was ook confronterend om te horen welke bedreigingen burgers ervaren in landen als Hongarije en Oekraïne. Daar is de ruimte voor burgerinitiatief zoals wij die hier kennen allerminst vanzelfsprekend.

In Hongarije en Oekraïne is de overheid ronduit wantrouwend als burgers iets in de samenleving willen veranderen. En de overheid aldaar is al helemaal argwanend als die initiatieven ook nog eens door buitenlandse fondsen worden gefinancierd. Dat heeft er zelfs toe geleid dat maatschappelijke organisaties wettelijk verantwoording moeten afleggen over hun acties.

Hoe anders is dat in Nederland. Hier hebben burgers volop mogelijkheden om op te komen voor hun belangen. Als ze willen strijden voor de rechten van een minderheidsgroep, dan richten ze een stichting of vereniging op. Zo zijn er in de loop der jaren duizenden maatschappelijke organisaties ontstaan. Onze civil society is dan ook heel divers en vormt daarmee een afspiegeling van de maatschappij zelf. En dat is een groot goed: er bestaat immers geen blauwdruk voor maatschappelijke verandering.

Die diversiteit in ons werkveld zien we ook terug in ons netwerk en onze opdrachtenportefeuille. Die bestaan uit vermogenden, vermogensfondsen, fondsenwervende instellingen, filantropieadviseurs, fiscalisten etc. Heel divers dus, maar binnen hun eigen rol en verantwoordelijkheid allemaal gemotiveerd en geëngageerd om de maatschappij mooier te maken en ervoor te zorgen dat geefgeld een grote impact heeft.

En dat blijven we koesteren.

Luuk van Term


22/12/2016

Filantropie Event ABN AMRO MeesPierson: leren van elkaars ervaringen

Op 1 november organiseerde ABN AMRO MeesPierson een Filantropie Event voor haar relaties. Beter Geven mocht daarbij aanwezig zijn. Naast de uitreiking van de door de bank in het leven geroepen “Filantropie Award” en een ronde tafel lunch werden er tijdens deze “Event” twee inleidingen gegeven. De Filantropie Award werd gewonnen door Stichting de Schoolschrijver. De winnaar kreeg niet alleen een geldprijs vanuit de ABN AMRO Foundation, maar kreeg ook een ‘dreamteam’ van bankiers toegewezen die hen helpt met het oplossen van een strategisch vraagstuk. De inleidingen werden gegeven door Rien van Gendt (onder andere bestuurslid Rockefeller Philanthropy Advisors) en dr. Paul Smeets (Universiteit Maastricht). Voor de hele bijeenkomst stonden keuzes, ervaringen en best practices centraal.

Interessant punt uit de inleiding van Rien van Gendt is dat hij een trend signaleert van doneren (grants) naar investeren. Wat hem betreft gaat het om het gevarieerd inzetten van leningen, garanties en deelnemingen. Daarbij onderscheidt hij mission related investment of impact investment, waarbij naast maatschappelijke doelen ook een financieel rendement wordt nagestreefd. Bijzondere bijkomstigheid is dat het bestuur van een fonds of stichting wordt uitgedaagd om in haar missie te gaan denken in termen van investeren. Daarnaast gaf Van Gendt diverse tips en noemde hij ook enkele valkuilen waar men alert op moet zijn. Een voorbeeld daarvan is dat een trend van nu om vooral pro-actief te zijn. Van Gendt gaf aan dat het in veel gevallen goed kan zijn om juist ‘gematigd reactief’ te zijn.

Paul Smeets gaf een heldere analyse van de uitkomsten van onderzoeken naar geef- en investeringsgedrag. Hierbij is een indeling gemaakt tussen ‘erfgenamen’, ‘ondernemers’ en ‘werknemers’. Een van de uitkomsten van het onderzoek is dat welgestelde ondernemers en werknemers vandaag de dag de belangrijkste groepen gevers zijn in de filantropie. Een van de opvallende conclusies is dat erfgenamen en ondernemers het meest doneren aan gezondheidszorg en welzijn gevolgd door kunst en cultuur. Werknemers schenken met name aan andere thema’s, namelijk aan noodhulp en armoedebestrijding. Verder blijkt duurzaam beleggen en ‘impact investment’ vooral populair bij erfgenamen.

Kees Kaffka

Download het rapport van het onderzoek van ABN AMRO MeesPierson >>>


17/06/2015

Bedrijfsfondsen in ontwikkeling

Zo’n 10 jaar geleden alweer schreef ik een paper voor het vak geschiedenis van de filantropie in het kader van de studie Philanthropic Studies aan de VU. Het leek mij toen wel aardig om iets te schrijven over bedrijfsfondsen in Nederland. Ik kan jullie vertellen het was geen makkelijke opdracht want er was gewoonweg weinig informatie over het onderwerp te vinden.

Uit verschillende hoekjes en gaten schraapte ik de info bij elkaar en lukte het mij om toch nog zo’n 20 pagina’s bij elkaar te schrijven en een overzicht te maken van 20 bedrijfsfondsen. Mijn conclusie was toen, dat:

  1. er bijna niets geschreven is over corporate foundations in Nederland;
  2. er niet een eenduidige visie is wat een corporate foundation nu eigenlijk is;
  3. er redelijk wat corporate foundations zijn die geen ruchtbaarheid geven aan hun activiteiten en liever geen informatie willen verschaffen;
  4. er geen compleet overzicht is van corporate foundations in Nederland.

 
Is er nu tien jaar later veel veranderd op dit front? De sector filantropie is enorm in beweging en dit geldt ook voor het onderwerp bedrijfsfondsen. In januari van dit jaar heeft bijvoorbeeld een eerste sessie plaatsgevonden van de Nederlandse bedrijfsfondsen georganiseerd door FIN-Vereniging van Fondsen en ECSP-Erasmus Centre for Strategic Philanthropy.

Net zoals bij vermogensfondsen zie je ook bij bedrijfsfondsen allerlei soorten en maten. Fondsen met:

  • doelstelling dichtbij of veraf van de ‘core’ business;
  • veel of weinig (of helemaal) geen financiële middelen;
  • veel aandacht voor communiceren over de activiteiten of helemaal niet;
  • veel medewerkers die zich via het bedrijfsfonds inzetten voor de goede zaak of weinig (of helemaal geen).

 
Wil je meer lezen over deze eerste FIN-ECSP bijeenkomst lees dan het verslag hierover in FINieuws.

Geven in Nederland (net weer verschenen) doet ook onderzoek naar geven door bedrijven. In het hoofdstuk Geven door Bedrijven lezen wij dat:

  • er 486 miljoen euro (2013) gegeven wordt door bedrijven (896 miljoen euro voor sponsoring);
  • een grote meerderheid van de bedrijven terughoudend is met het verstrekken van informatie over hun filantropische activiteiten;
  • bij meer dan 60% van de bedrijven de filantropische activiteiten geen relevantie hebben met de bedrijfsactiviteiten.

 
Zoveel weten we nog niet van de bedrijfsfondsen in Nederland. Misschien omdat ze veelal niet of heel bescheiden communiceren. Dit blijkt ook uit het Geven in Nederland-onderzoek. Dit is ook de strekking van een artikel onlangs in NRC Handelsblad.

Verschuiving
Tien jaar na mijn ‘paper’ over bedrijfsfondsen zijn deze fondsen nog steeds lastig te vinden, er is geen lijst van, maar ik verwacht de komende tien jaar wel een verschuiving. Bedrijfsfondsen worden gewoon meegetrokken in de hele ontwikkeling van de sector filantropie. Van bedrijven wordt steeds meer verwacht dat ze bijdragen aan de samenleving. En dat ze laten zien wat ze doen. Deze fondsen zullen steeds vaker op zoek gaan naar te ondersteunen doelen die passen bij hun bedrijfsactiviteiten. Er zijn diverse netwerken van bedrijfsfondsen en deze fondsen zullen professionaliseren.

Voor dit laatste zijn ze natuurlijk van harte welkom bij Beter Geven! Wij staan bedrijfsfondsen bij in hun zoektocht naar hun ‘waarom’, ‘wat’ en ‘hoe’.

Jacqueline Detiger


05/12/2014

Bescheiden trots

Op donderdag 20 november werd voor het eerst De Onderscheiding uitgereikt. Drie projecten die mede door vermogensfondsen mogelijk waren gemaakt, kregen zo extra, verdiende aandacht. Ze krijgen bovendien aanvullend steun in de vorm van advies en netwerken. En toch: ook die fondsen kunnen wel wat PR gebruiken.

De jury gaf – uiteraard – aan dat het een moeilijke keuze was, want hoe maak je een keuze uit zoveel verschillende appels en peren? Aspecten als innovatie en lef zijn te abstract om werkelijk als scherprechter te fungeren. Men ontkomt er dus niet aan om volgend jaar categorieën in te voeren.

Vanuit de zaal werd bovendien terecht gewezen op het beperkte aantal projecten dat zich voor de prijs had aangemeld, 44 in totaal. In Nederland zijn immers duizenden initiatieven die dankzij donaties van fondsen de maatschappij een stukje mooier proberen te maken. Wat zich voor de prijs had aangemeld, was dus slechts het topje van het topje van de ijsberg.

Maar wat mij vooral weer opviel, was de bescheidenheid van de vermogensfondsen. De projecten staan centraal, zo werd benadrukt. De projecten zijn de voedingsbodem voor de fondsen: geen donaties zonder projecten, zonder projecten geen sociale verandering.

Vermogensfondsen zijn behoorlijk terughoudend als het gaat om communicatie: ze zitten niet te wachten op allerlei niet-passende aanvragen en verzoeken. Maar ze moeten toch wel wat te kiezen hebben? Want alleen dan worden ze uitgedaagd om weloverwogen en scherpe keuzes te maken. Bovendien: niet ieder project dat binnen de beleidscriteria past, is even waardevol.

Dus dat wat vermogensfondsen steunen, kan feitelijk voorbeeldstellend zijn voor andere projecten. En daar mag je best trots op zijn: trots op het feit dat je als fonds de kans hebt gegrepen om iets relevants te ondersteunen.

Maar keuzes maken en voortdurend focus aanbrengen is lastig. Wat dat betreft lijkt het bijna op een jury.

Luuk van Term

Meer informatie over de winnaars van De Onderscheiding is te vinden op www.deonderscheiding.nl


03/07/2014

Het begon met een basiscursus

De opbouw was bepaald. De oefening was getest. De sheets waren samengesteld. De mappen lagen klaar. Alles was goed voorbereid. Maar het succes van een cursus valt of staat uiteindelijk toch met de deelnemers. Hoe reageren zij op het gepresenteerde? Is er voldoende interactie? Zeggen ze aan het einde van dag: ‘Ja, hier ga ik mee door’? Maar als je dan uiteindelijk gemiddeld een 8 krijgt, mag je rustig spreken van een geslaagde eerste editie van de basiscursus ‘Beter geven’. En dat smaakt naar meer.

Op dinsdag 17 juni kwamen tien personen samen op Buitengoed HagenHorst in Wassenaar voor de basiscursus ‘Beter geven’. Vertrekpunt van de dag was het ontdekken van je persoonlijke passie: als je financieel vermogen hebt om iets voor de maatschappij te doen, hoe kies je dan het doel dat het beste bij je past? Welk thema zet jou in vuur en vlam? Welk probleem wil je de wereld uit helpen? En wie of wat heeft jou beïnvloed? Al snel passeerden zeer uiteenlopende thema’s en beweegredenen de revue. Waarmee weer eens werd aangetoond hoe groot en divers de filantropie is.

Na een introductie over filantropie werd stilgestaan bij het vertalen van de persoonlijke passie naar een concreet doel. Daarbij werd met name aandacht geschonken aan valkuilen als een gebrek aan focus, de veronderstelling dat je het wel in je eentje kan, geen geduld hebben en geen risico’s durven te nemen. Vervolgens kwamen de verschillende geefvormen voorbij: ga je zelf een stichting oprichten of breng je je geld onder bij een fonds op naam? Een vrije nieuwe vorm is de giving circle. Hierbij doet een groep mensen ieder een bedrag ‘in de pot’, waarna met z’n allen wordt nagedacht over de besteding ervan. Op deze manier doe je op een heel laagdrempelige manier ervaring op met filantropie.

In de middag konden de deelnemers de theorie uit het ochtenddeel in de praktijk brengen. Ze werden in twee families verdeeld met ieder een bestedingsbudget van € 1 miljoen. Met een aantal vooraf bepaalde waarden en thema’s was de eerste uitdaging om een missie te formuleren. En dat bleek best lastig: te breed omschreven betekent vaak ook te vaag, te concreet betekent dat het al gauw een eigen project wordt. Beide groepen kwamen er op uit dat ze toch vrij concreet en actief bij de besteding van ‘hun’ geld betrokken wilden zijn.

De cursisten bleken met name de oefening zeer positief te waarderen. Door te doen, leer je toch het meest.

Jacqueline Detiger & Luuk van Term

Met dank aan Jesse van Opbergen, student Fundraising, Grantmaking en Sponsoring aan Hogeschool Windesheim, voor de verslaglegging


02/04/2014

Eerste stappen

Na een jaar hard werken zijn wij nu zover dat er naast onze website, blogs en tweets ook ruimte is voor een regelmatige nieuwsbrief. Met daarin nieuws uit de filantropie, vooral over en voor filantropen en vermogensfondsen. Wij hopen dat u – ondanks de dagelijkse stortvloed aan informatie – toch wat ruimte heeft om af en toe kennis te nemen van wat wij meemaken, ‘ter leering ende vermaeck’ zullen we maar zeggen! Zo niet, gebruikt u dan gerust de ‘unsubscribe’ knop onder aan deze nieuwsbrief.

Beter Geven bestaat nu 1 jaar. Vanaf september 2013 zijn we goed op stoom gekomen, hebben we een website gelanceerd (nu ook in het Engels) en de eerste mooie opdrachten mogen uitvoeren voor onder andere Academie van de Stad, Texelfonds, Instituut Gak en de Vereniging van Fondsen in Nederland (FIN). Wij zijn vooral trots op de negen films die wij in opdracht van de FIN voor vermogensfondsen mochten maken. Wilt u met eigen ogen zien welke geweldige projecten deze fondsen mogelijk maken, kijkt u dan vooral even bij Fondsen in beeld.

Wij hebben ons bureau mogen presenteren aan tientallen particulieren en vermogensfondsen en hebben vele netwerkgesprekken gevoerd en bijeenkomsten gevolgd. En onbezoldigd hebben wij maatschappelijk ook niet stilgezeten. Zo heeft Luuk zich met hart en wieken ingezet voor Vereniging De Hollandsche Molen als bestuurslid en ook voor Resto VanHarte via zijn functie in de raad van toezicht. Jacqueline heeft bijgedragen aan een eerste bijeenkomst van Kracht in Nederland voor vermogensfondsen.

Onze plannen voor de komende tijd zijn gefocust en tegelijkertijd veelomvattend. Wij gaan verder met het ontsluiten van de wetenschappelijke publicaties van Instituut Gak via een website/database. Wij gaan nog meer films maken voor een groot vermogensfonds. Wij gaan in opdracht van de FIN een hernieuwde versie schrijven van het handboek over het oprichten van een vermogensfonds. En wij geven op dinsdag 17 juni onze eerste training over het vormgeven van een filantropieplan en het zoeken en vinden van goede projecten.

Jacqueline Detiger & Luuk van Term


07/03/2014

Een grote wilde bloemenzee

Zittend in de trein, op weg naar een vermogensfonds in het oosten van het land, denk ik aan al die mooie vermogensfondsen die ons land rijk is. Een veld van duizenden wilde bloemen, met vele kleuren, groot en klein, snel groeiend of uitstervend. Ooit heb ik in een artikel geschreven ‘laat duizend bloemen bloeien’, verwijzend naar vermogensfondsen in Nederland. Maar de laatste weken is bij mij de twijfel een beetje toegeslagen.

Wat is er aan de hand? Sinds januari 2014 zijn alle stichtingen – ook de vermogensfondsen – die hun ANBI-status willen behouden verplicht om via internet te vertellen waar ze voor staan. Alle gezonde mooie prachtbloemen hebben natuurlijk allang een website, want zij willen met trots laten zien wat ze doen. Maar nu komt het: al die fondsen die – ‘om hun moverende redenen’ – niet gevonden willen worden, met onduidelijke doelstellingen, met vage begrotingen en hapsnap (of helemaal geen) beleid moeten nu ook met ‘de billen bloot’.

Eindelijk leren we ook die bloemen kennen die we nog niet thuis konden brengen. En ze geuren helaas niet allemaal even heerlijk.

Zo las ik van de week het beleidsplan van een vermogensfonds dat een appartement in het buitenland beheert en aldaar religieuzen vakanties aanbiedt. Is dit algemeen maatschappelijk nuttig? Of wat dacht u van een fonds dat per jaar € 4.000 euro besteedt aan goede doelen en € 1.000 aan de eigen organisatie? Heeft dat dan wel zin? Is het dan niet logischer om jezelf op te heffen of een fonds op naam te beginnen of met andere fondsen te gaan samenwerken?

Misschien is het toch niet zo heel erg dat vanaf volgende week de Belastingdienst flink gaat wieden. Tienduizenden stichtingen (ja, u leest het goed) verliezen hun ANBI-status, omdat ze niet vindbaar zijn op internet en dus niet laten zien wat ze doen en waar ze voor staan.

Er komen dus gaten in de wilde bloemenzee. Maar hopelijk worden deze snel weer ingevuld door nieuwe, kleurrijke en stevige soorten!

Jacqueline Detiger


06/02/2014

Geven aan goede doelen maakt gelukkiger

Geven aan goede doelen maakt gelukkiger, zegt een derde van de miljonairs in het Van Lanschot-onderzoek ‘Vermogen in Nederland – Dutch Wealth Report 2013’. Geven maakt gewoon gelukkig.

Maar geven wordt vaak nog niet gezien als een ‘vak’. Uit ditzelfde onderzoek blijkt namelijk dat slecht 16% van de miljonairs zich helemaal tot enigszins laat adviseren over giften aan goede doelen, terwijl geefgeld ook professionele begeleiding kan vragen en krijgen. Dit komt waarschijnlijk mede omdat slechts 13% aangeeft bij leven een groot deel van het vermogen na te willen laten aan goede doelen.

Miljonairs schenken in verhouding meer dan niet-miljonairs. Interessant gegeven is dat als de overheid zich terugtrekt uit bepaalde sectoren deze miljonairs deze lacune niet gelijk willen (en natuurlijk vaak ook niet kunnen) opvullen. Sociaal-maatschappelijke initiatieven kunnen overigens wel op iets meer particuliere steun rekenen dan de culture sector.

Zwaan kleef aan

Bij een bijeenkomst van NCDO in Den Haag (december 2013) over bezuinigingen in ontwikkelingssamenwerking werd in dit kader gesproken van het ‘zwaan kleef aan’-effect. Als de overheid zich terugtrekt dan trekken burgers zich ook terug. Dit is natuurlijk wel een somber gegeven. De overheid gaat er wellicht te makkelijk van uit dat bezuinigingen opgevangen worden door burgers en fondsen, hetgeen uit onderzoek niet blijkt.

Maar ja, wat niet is kan natuurlijk nog komen. Wij zijn dan ook nu al heel benieuwd naar het Van Lanschot-onderzoek in 2014. Zullen de percentages stijgen of dalen?

Impact investing

Tot slot nog: wat ons verbaast uit het onderzoek is dat van de miljonairs driekwart niet weet wat ‘impact investing’ inhoudt. Ondanks alle aandacht die er nu is voor nieuwe trends in de filantropie, zoals sociaal investeren, crowdfunding voor sociale ondernemingen en venture philanthropy. Volledigheidshalve: impact investing of missiegerelateerd investeren is investeren in de opschaling van (nieuwe) activiteiten die sociale en/of milieudoelen nastreven én winst maken.

Er zijn in Nederland weinig onderzoeken specifiek gericht op miljonairs in verhouding tot filantropie. De resultaten zijn dan ook interessant voor ons werkterrein. In ieder geval betekenen de uitkomsten voor Beter Geven dat er nog veel werk aan de winkel is wat betreft voorlichting, trainingen en advisering!

Jacqueline Detiger

Verwijzingen:


22/01/2014

Testcase voor burgerkracht

De afgelopen tijd heb ik me wat meer verdiept in het fenomeen ‘burgerkracht’. Want wat doen burgers van Nederland als ze een maatschappelijk probleem in hun eigen omgeving zien? Ze richten een stichting of vereniging op en gaan aan de slag. Ook in tijden van bezuinigingen en crisis. Of misschien wel: júíst in tijden van bezuinigingen en crisis.

De problemen ontstaan vaak door geldgebrek: groen in de wijk kwijnt weg, de verf in het dorpshuis bladdert af, de culturele vereniging organiseert minder uitvoeringen, de sportvereniging verliest sponsoren etc. Verschraling van de samenleving dreigt. En wat eenmaal is verdwenen, komt niet zo snel meer terug.

Het is dan ook tijd dat wij, het volk van Nederland, doorpakken. Dat we niet langer aan het infuus van de overheid liggen. Dat we niet voortdurend bedrijven smeken om een sponsorbijdrage. Dat we geen aanvragen bij fondsen indienen voor projecten die op termijn toch niet in de lucht gehouden kunnen worden.

Waarom dan niet zelf aan de slag? Waarom bijvoorbeeld geen ‘gemeenschapsfonds’ oprichten? Dit fenomeen viert al sinds jaar en dag in de Verenigde Staten en Groot- Brittannië grote successen. En kent ook in Duitsland de laatste jaren een opmars: fondsen van, voor en door burgers.

In Nederland kennen we eveneens een aantal gemeenschapsfondsen, waaronder het Texelfonds. Deze stichting is door Texelaars opgericht om allerlei culturele en sociale activiteiten financieel te ondersteunen. En dat doet het fonds al tien jaar. Volgens mij verdient dat navolging: burgers die zelf geld werven en die vervolgens ook zelf bepalen wie een donatie ontvangt.

Burgerkracht in optima forma!

Luuk van Term