Op 9 december 2025 verscheen deze column in de serie ‘De Geefpartner’ in het Vakblad Fondsenwerving. Hierin beschrijf ik beknopt hoe filantropie advies zich in Nederland heeft ontwikkeld. Filantropen willen goed voorbereid aan de slag: het is al lang niet meer ‘geef en kijk niet om’.
Lees de column in het Vakblad Fondsenwerving hier.
De openingszin van voorzitter van EUConsult Mary O’Kennedy: It is a challenging time to be a consultant in Civil Society and comes with great responsibilities to non profits and their beneficiaries, deed ons allen op deze vroege vrijdagochtend overeind zitten.
Recent was ik in Dublin voor de jaarlijkse ‘gathering’ van EUConsult. Beter Geven is al lange tijd lid van dit netwerk van consultants die actief zijn in de sector. Adviseurs uit Frankrijk, Finland, Engeland, Ierland, Bosnië en Herzegovina en Oekraïne, een bont gezelschap dat altijd genoeg uit te wisselen heeft over de gebeurtenissen in hun (soms schrale) filantropische achtertuin.
Zoals wij in Nederland nu ook steeds meer last beginnen te krijgen van de ‘shrinking space of Civil Society’ – denk aan extra wetgeving en regels, negatieve media-aandacht, gedoe met giftenaftrek – zien we dat ook in andere landen. Ook in Ierland, terwijl hier 1 op de 8 mensen in de goededoelensector werkzaam is. De lobby is niet sterk, omdat de sector zo versnipperd en divers is. Men is er dan ook trots op dat het in Ierland gelukt is samen met de overheid een ‘philanthropy policy’ te lanceren. Dat zou een mooie stap voor Nederland zijn: een helder en positief beeld van de rol en kracht van filantropie, gedragen door de sector en de overheid.
Een nieuw concept voor mij is Ierland als ‘single epidemiology island’. Het land is verdeeld door een grens; dat geldt niet voor de vogels, bijen, planten (en helaas ook ziektes). Die kennen geen grenzen. Dit denken zit verweven in de non-profitsector en er wordt veelvuldig samengewerkt tussen NGO’s en fondsen in Ierland en Noord-Ierland. Na alle ‘Troubles’ ziet de mogelijkheid van hereniging er rooskleuriger uit dan ooit. Volgens de Ierse aanwezigen is dit slechts een kwestie van tijd. Laat dit hoop geven voor andere gebieden die gesplitst zijn.
Het werk van consultants in deze challenging times is als dat van de tuinman die ongestoord het werk blijft doen; harken, zaaien en oogsten. Dromen van en werken aan betere tijden.
Regelmatig ontmoet ik mensen die willen werken in de filantropie. Ze willen bijvoorbeeld overstappen vanuit de profitsector naar de goededoelensector. Hier volgen mijn tips.
Mijn werk bestaat uit het begeleiden van filantropen en vermogensfondsen bij het realiseren van hun maatschappelijke ambities. Daarnaast krijg ik regelmatig vragen die niet direct tot mijn consultancy business behoren, maar waar ik wel over kan meedenken. Zoals bijvoorbeeld vragen over hoe kom ik aan geld voor mijn project? Ook krijg ik regelmatig verzoeken van mensen, die werkzaam zijn in de profitsector en een carrière switch overwegen richting de (vermogens)fondsen wereld.
Je zou verwachten dat goede doelen klaar staan om deze switchers – met jarenlange marketing, juridische, sales of financiële ervaring – met open armen te ontvangen. Maar helaas, in de praktijk is dit vaak anders. Zonder ervaring bij een vermogensfonds is het best lastig – in mijn ervaring – om aan de slag te kunnen gaan bij deze organisaties. Daarnaast zijn er veel familiestichtingen in Nederland. Bestuurders van deze organisaties zoeken vaak eerst via hun eigen netwerk. Het gaat om geld en familiedynamieken, met alle emoties die daarom heen hangen. Daarom kiezen ze voor iemand die ze kennen en vertrouwen.
Mijn advies is om te overwegen om anders eerst een bestuursfunctie bij een maatschappelijke stichting te zoeken. Op deze wijze kan ook worden bijgedragen aan de ontwikkeling van een goededoelenstichting én doet men ervaring op. En wie weet leidt dit pad naar een gewenste baan.
Ook voor fondsenwervers die projectadviseur willen worden bij een vermogensfonds is de overstap niet altijd eenvoudig. Deze organisaties zoeken dan toch bij voorkeur naar iemand met al ervaring als projectadviseur bij een fonds. Er zijn jammer genoeg niet veel opleidingen in Nederland om je te bekwamen in grantmaking, een optie is de cursus bij Windesheim. Cursus Windesheim
Tegenwoordig worden steeds vaker vacatures bij fondsen via LinkedIn en via verschillende websites, zoals van de Vereniging van Fondsen FIN, gepubliceerd. Voor werkzoekers in de sector heb ik dit overzicht van websites met vacature aanbod gemaakt
Veel succes met de zoektocht en het solliciteren. Ik zou het mooi vinden om je – ondanks de horden – tegen te komen in de wereld van filantropie!
De afgelopen maanden heb ik kunnen reflecteren op mijn werk. Wat doe ik graag en waar heb ik liever wat minder van? Samen met coach Mirjam Tirion ben ik stap voor stap gaan onderzoeken wat ik de afgelopen dertig jaar heb gedaan in een veelvoud van functies. Waar krijg ik energie van, waar loop ik tegen aan? U kent het proces vast wel.
Conclusie: ik krijg de meeste voldoening van het begeleiden van beginnende filantropen. Vrouwen en mannen die op een of andere manier (bedrijf verkocht, erfenis, etc.) genoeg middelen hebben verzameld om terug te geven aan de samenleving. Die extra auto, jacht of huis in Zuid-Frankrijk (of uit de mond van een Amerikaanse filantrope: I looked in my closet and saw enough high heels) is mooi, maar geven aan maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan een mooiere wereld, draagt uiteindelijk toch meer bij aan het fijne geluksgevoel.
Ik help graag ondernemende mensen op weg in de filantropische sector; een hele aparte wereld met eigen netwerken, opleidingen, regels en valkuilen. Van het verkennen van persoonlijke waarden en thema’s, tot het opzetten van een passende geefstructuur. Ik heb hier ook verschillende documenten en werkvormen voor ontwikkeld. Een daarvan is een handig overzicht met een hele reeks aan waarden. Hier goed over nadenken is een eerste stap op weg naar het geefplan.
We zien een toename van vrouwelijke donoren. Uit onderzoek blijkt dat zij geven aan andere thema’s dan mannen en meer open staan voor samenwerking, onder andere door het opzetten van geefkringen. Er wordt veel over geschreven zie onder andere dit artikel. De komende tijd wil ik mij meer gaan richten op deze doelgroep. Hierover meer in een volgende blog.
Wilt u meer weten over hoe ik u kan helpen bij uw plannen om te geven? Ik kom graag (op sneakers!) naar u toe voor een oriënterend gesprek.
In de wintermaanden pauzeerde ik mijn werk, om er vervolgens enkele maanden van een afstand naar te kunnen kijken. Nu, zes maanden later, op deze zomerse dag, denk ik terug aan mijn sabbaticalperiode. Wat is het toch een geschenk om een tijdlang heel andere dingen te kunnen doen en ruimte te hebben om te reflecteren.
Het afgelopen halfjaar heb ik omzwervingen gemaakt, banden met vrienden aangehaald en ben ik met het OV naar het Schotse Iona afgereisd om daar een tijd in ons familiehuis te verblijven. In mijn eentje heb ik genoten van de stilte, lezen en lange wandelingen langs de ruige kust en over de schilderachtige ‘Machair’.
Als rode draad door de afgelopen maanden spon ik schrijfopdrachten aan elkaar. Ik heb mij verdiept in creatief schrijven via diverse cursussen. Heerlijk om weer even met iets heel anders bezig te zijn: verhaalstructuur, plot, dialoog.
Na maanden begon ik het werk toch weer te missen en vooral de mensen in mijn netwerk. Zij die zich inzetten voor een betere wereld, op allerlei terreinen van klimaat, voeding, gezondheid, cultuur. We hebben filantropie hard nodig: dikke druppels en stevige steentjes in die grote vijver van uitdagingen. Adviseurs, goede doelen, filantropen, sociaal ondernemers; we zetten gewoon nog een tandje bij. Positief blijven en doorgaan.
Nog wel een triest berichtje: het was een slecht bijenjaar. Mijn laatste volkje heeft geen goede koningin kunnen creëren. Een gewone bij is vervolgens aan de leg gegaan. Helaas komen daar alleen maar darren uit. Maar het zal goedkomen. Volgend seizoen begin ik gewoon weer enthousiast opnieuw met een mooie nieuwe koningin!
“Hard werken, afgewisseld met momenten van rust. Ik ben weer aan de slag en hoop je snel weer te zien!“
Na 30 jaar gewerkt te hebben in de filantropische sector is het een goed moment om een ‘sabbatical te nemen’. De komende tijd ga ik mijn aandacht verleggen. Van filantropie advies naar een periode waarin ik zal gaan reizen, schrijven, fotograferen, creatief bezig zijn, en langer de tijd zal hebben om bij mijn familie te verblijven in het buitenland. Ik heb er veel zin in.
Tijdens mijn afwezigheid kunt u terecht bij deze ervaren collega’s;
Otto Beelaerts: www.philosadvisors.com
Rien van Gendt: www.rienvangendt.com
Liesbeth Nagelkerke: www.reachout2.nl
Pieter Stemerding: www.philosadvisors.com
Hebt u een vraag over fondsenwerving, kijkt u dan op deze pagina voor tips en experts die u hierbij kunnen helpen: www.betergeven.nl/geld-nodig/
Tot ziens weer na juli 2025!
Binnenkort neem ik afscheid van Stichting Goeie Grutten. Na ruim 6 jaar bestuurder te zijn geweest geef ik het ‘boompje’ op 24 september door. Lees hier over mijn leerzame en verrijkende tijd bij deze mooie stichting.
Jacqueline Detiger (Beter Geven) en Henne Haagsman (Groen Geregeld) mochten het afgelopen jaar bijdragen aan het ontwikkelen van een nieuw beleid & plan van aanpak voor een vermogensfonds dat zich inzet voor natuur- en milieueducatie.
In twee strategiesessies hebben wij het bestuur de ontwikkelingen en trends in de filantropie laten zien. We zijn met de bestuursleden en enkele ‘vrienden van’ aan de slag gegaan om te discussiëren over de doelen, aanpak en toekomst van de stichting. In een helder beleidsplan hebben wij samen met het bestuur de verworven inzichten, gemaakte afspraken en ‘piket’ paaltjes beschreven.
Voorafgaand aan de strategiesessies hebben wij een tiental interviews afgenomen. Zowel met de bestuursleden (een op een) als met enkele externen van andere (natuur-) organisaties. Dit om zo goed mogelijk beslagen ten ijs te komen. Het is zo belangrijk dat kinderen in Nederland (en natuurlijk ook wij volwassenen…) in aanraking komen met natuur en hierover leren.
Met dit nieuwe beleidsplan in de hand kan het bestuur volop zaaien en straks oogsten!
Deze mijlpaal hebben we op 29 juni 2023 goed gevierd met een mooi event bij Museum Voorlinden te Wassenaar. Met opdrachtgevers, filantropen, (mede) bestuursleden, collega adviseurs, sociaal ondernemers, vrienden uit het netwerk en anderen die geholpen hebben om Beter Geven mogelijk te maken. Heel veel dank dat jullie al langere tijd (sommigen al 30 jaar!) of kortere tijd met mij meelopen in deze filantropische sector.
Wat hebben we de afgelopen tien jaar mooi werk mogen doen. Vermogensfondsen geholpen bij hun strategie en professionalisering. Families geadviseerd bij het opzetten van goede doelen stichtingen. We hebben naast de adviesopdrachten veel trainingen gegeven, nieuwsbrieven de wereld ingestuurd met filantropisch ‘breaking news’, stagiaires opgeleid, en online ‘koffie’ tafels georganiseerd over actuele onderwerpen. Daarnaast diverse netwerken opgezet met en voor andere filantropieadviseurs.
Elkaar helpen, sparren en samenwerken waar mogelijk is heel belangrijk en het heeft mij veel plezier gegeven om dit werk te mogen doen. Filantropen begeleiden die vanuit hun hart (en met gezond verstand) positief willen bijdragen aan onze samenleving. En dat is hard nodig!
Veel dank aan allen die samen met mij hebben gewandeld over het Beter Geven pad. We hebben fijn samengewerkt, van elkaar geleerd, met elkaar gedroomd en gelachen. Samen stappen gezet op weg naar die mooiere wereld.
Rien van Gendt heeft een uitgebreid en belangrijk boek geschreven voor onze sector over filantropie en vermogensfondsen. Iedere bestuurder van een fonds zou het moeten lezen. Al zijn jarenlange ervaring bij Nederlandse en Internationale fondsen heeft hij gebruikt om ons inzichten te geven. En om ons uit te dagen om na te denken over de rol van fondsen in de samenleving, de toegevoegde waarde, relatie met de ontvanger en samenwerking. En nog veel meer.
Ben je geïnteresseerd in filantropie, bestuurder bij een (vermogens)fonds of student aan een van de filantropie opleidingen: lees het boek!